Zelfstandigen komen vooral aan werk via mensen die ze al kennen. In de Zelfstandigen Enquête Arbeid 2025 van TNO en het CBS zegt 65,9 procent klanten te vinden via het eigen directe netwerk en 64,0 procent via eerdere of huidige klanten. Digitale platforms zijn met 7,8 procent een klein kanaal, maar ze groeiden het hardst: in 2023 was het nog 5,7 procent, dus een stijging van ruim een derde.
Alle kanalen op een rij, 2023 en 2025
De vraag in de enquête was: "Hoe komt u aan uw opdrachtgevers of klanten?" Iedereen mocht meerdere antwoorden geven, dus de percentages tellen niet op tot honderd. Tussen haakjes staat het cijfer van 2023.
- Via het directe netwerk: 65,9% (65,9%)
- Via eerdere of huidige klanten: 64,0% (63,8%)
- Via een eigen website: 35,1% (36,5%)
- Via andere zelfstandigen: 31,7% (29,9%)
- Via social media: 26,2% (25,2%)
- Via advertenties op internet of in andere media: 11,5% (10,8%)
- Via digitale platforms: 7,8% (5,7%)
- Via netwerkbijeenkomsten: 7,3% (7,2%)
- Via intermediairs, zoals detacheringsbureaus: 6,9% (6,0%)
- Op een andere manier: 11,7% (12,1%)
De cijfers gaan over zelfstandigen met minstens één klant, zonder bedrijven die net zijn opgericht: 5.999 ondernemers in 2025 en 6.612 in 2023.
Het netwerk en vaste klanten dragen bijna alles
Twee op de drie zelfstandigen vinden werk via hun directe netwerk, en bijna net zoveel via klanten voor wie ze al eerder werkten. Die twee kanalen stonden in 2023 ook bovenaan, met vrijwel dezelfde cijfers.
Zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) leunen er sterker op dan ondernemers met personeel (zmp'ers). Van de zzp'ers vindt 68,4 procent klanten via het directe netwerk, tegen 51,7 procent van de zmp'ers.
Wat je daaraan hebt: je vorige klus is de belangrijkste bron van je volgende. Het loont om het een tevreden klant makkelijk te maken je door te geven, met een naam, een telefoonnummer of een link die hij kan doorsturen.
Zelfstandigen sturen elkaar werk door
Bijna een op de drie zelfstandigen (31,7 procent) krijgt werk via andere zelfstandigen. Bij zzp'ers is dat 34,4 procent, bij zmp'ers 16,7 procent. Jongere ondernemers doen het vaker: 39 procent van de zelfstandigen tussen 15 en 45 jaar, tegen 24 procent van de 55-plussers.
Ook dit kanaal groeide, van 29,9 procent in 2023 naar 31,7 procent. Een loodgieter die een goede elektricien kent, stuurt zijn klant door. En andersom.
Eigen website en social media
Een eigen website noemt 35,1 procent van de zelfstandigen. Voor ondernemers met personeel weegt de website zwaarder: 50,4 procent van de zmp'ers vindt er klanten mee, tegen 32,3 procent van de zzp'ers. Zmp'ers adverteren ook vaker, online of in andere media: 20,2 procent, tegen 9,9 procent van de zzp'ers.
Social media noemt 26,2 procent. Hier zit het grootste verschil tussen jong en oud: 35 procent van de zelfstandigen tussen 15 en 45 jaar vindt klanten via social media, tegen 16 procent van de 55-plussers.
Digitale platforms: klein, maar groeiend
In 2025 vindt 7,8 procent van de zelfstandigen klanten via een digitaal platform. In 2023 was dat 5,7 procent. Het CBS spreekt van een stijging van twee procentpunten. De vragenlijst gaf als voorbeelden een klussenplatform, een freelanceplatform en een taxi-app, dus het gaat om heel verschillende soorten werk.
Wie een platform gebruikt, doet dat vooral omdat het makkelijk is: 73,5 procent noemt het een gemakkelijke manier om aan opdrachten te komen. Verder zegt 39,0 procent dat hun soort werk vooral via platforms wordt aangeboden, en 26,7 procent waardeert dat het platform werk uit handen neemt, zoals het matchen, de contracten of de betaling.
Voor een deel van hen is het platform de hoofdbron geworden. Bij 21,5 procent van de platformgebruikers kwam in de twaalf maanden voor de enquête 90 tot 100 procent van de omzet uit opdrachten via een platform. In 2023 gold dat voor 15 procent.
Juist omdat een platform voor sommigen de hoofdbron wordt, tellen de voorwaarden. Twee vragen die het stellen waard zijn: wat betaal je voordat je een klus hebt, en komt de klant rechtstreeks bij jou uit of loopt het contact via het platform?
Waar ViaPlaats in dit plaatje past
ViaPlaats is zo'n digitaal platform, voor lokale diensten. Je maakt gratis een account aan en zet een etalage online met je diensten, een vanaf-prijs en foto's. Klanten zoeken op vak en plaats en vragen een dienst rechtstreeks bij je aan. De aanvraag komt bij jou binnen en ViaPlaats verkoopt hem niet door.
Een platform vervangt je netwerk niet, en dat hoeft ook niet. Van je etalage maakt ViaPlaats automatisch een nette mini-website, met een eigen adres op ViaPlaats. Die link kun je doorsturen, zodat een tevreden klant je makkelijk aan een ander kan doorgeven. Zo helpt het platform ook bij het kanaal dat het grootst is.
Lees hoe je als aanbieder begint of bekijk wat ViaPlaats precies is.
Over de bron
De Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) is een onderzoek van TNO en het CBS onder zelfstandig ondernemers in Nederland. Begin 2025 werd het voor de zesde keer gehouden. De cijfers in dit artikel komen uit Zelfstandigen Enquête Arbeid 2025, resultaten in vogelvlucht en, voor de vergelijking, uit de editie van 2023. Een uitsplitsing per vak, zoals schilder of kapper, staat niet in het rapport.